Onderzoek (1)

Illegaal gokcircuit
Eind 1999 is door het Nederlands Kansspel Platform (NKP) en het College van toezicht op de kansspelen gezamenlijk opdracht verleend aan Ernst & Young Forensic Services b.v. tot het uitvoeren van een onderzoek naar het illegale gokcircuit in Nederland. De kosten van het onderzoek waren voor de helft voor rekening van het NKP en voor de helft voor rekening van het College. Een commissie met als voorzitter mr. A. Herstel, oud hoofdofficier van justitie van Utrecht en Rotterdam, heeft het onderzoek begeleid. In de begeleidingscommissie hadden verder zitting - naast vertegenwoordigers van het College en het NKP - een burgemeester, een hoofdofficier van justitie en een korpschef, alsmede vertegenwoordigers van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) en van het ministerie van Justitie. De begeleidingscommissie is in totaal vijftien maal bijeen geweest. Het rapport Verkeerd gokken is op 31 januari 2001 door de voorzitter van de begeleidingscommissie mr. A. Herstel aangeboden aan de Staatssecretaris van Justitie mevrouw mr. N.A. Kalsbeek.

Het rapport is de weerslag van een oriënterend onderzoek naar aard en omvang van illegale kansspelen in Nederland. Het onderzoek was gericht op illegale casino's, commerciële bingo, illegaal wedden op paarden en illegale lotto-, toto- en loterij-achtigen. Deze vier vormen van illegaal gokken zijn volgens het onderzoek samen goed voor een bruto spelopbrengst van naar schatting een paar honderd miljoen euro per jaar. De schattingen wijzen op een relatief grote omvang van het illegale aanbod ten opzichte van het gelijksoortige legale aanbod van kansspelen. Zo bedraagt bijvoorbeeld de bruto spelopbrengst van de illegale casinospelen naar schatting 136 miljoen euro, terwijl de bruto opbrengst van de casinospelen van Holland Casino 202 miljoen euro bedragen. Voor de goede orde: het totale aanbod van legale kansspelen (dus inclusief alle overige spelen zoals loterijen en speelautomaten) bedraagt, gemeten naar bruto spelopbrengst, naar schatting 1,6 - 1,8 miljard euro.

Het illegale gokcircuit staat per definitie niet, zoals het legale aanbod, onder toezicht van de overheid. De exploitanten van de illegale kansspelen ondernemen geen activiteiten om gokverslaving in te dammen; ze bieden daarentegen een vluchthaven voor gokkers, die niet meer in het legale circuit terecht kunnen of willen. Hierdoor wordt de effectiviteit van het gokverslavingsbeleid van de legale aanbieders ondergraven. De grote bedragen die met de exploitatie gemoeid zijn maken de sector aantrekkelijk voor personen met een criminele achtergrond. Er zijn dan ook indicaties voor de verwevenheid van delen van het illegale gokcircuit met ernstige vormen van criminaliteit. Door problemen bij de bewijslast in verband met de ingewikkeldheid van die bewijslast, in verband met het ontbreken van specialisten en door een lage prioriteit voor de handhaving kunnen veel van de speelgelegenheden soms langdurig en tamelijk openlijk opereren.

De onderzoekers doen in het rapport een aantal aanbevelingen. De belangrijkste daarvan is dat de overheid met betrekking tot het kansspelbeleid er niet uitsluitend op mag vertrouwen dat een vergroting van het legale aanbod van kansspelen de wind uit de zeilen van het illegale aanbod zal nemen. Om het illegale aanbod te bestrijden is daarnaast een effectieve handhavingsstrategie nodig. De bestrijding van het illegale gokcircuit moet door een gezamenlijke en integrale aanpak door politie, justitie en bestuur plaatsvinden en om kennis over de aanpak van illegale kansspelen te bundelen moet een kenniscentrum worden ingericht. Verder pleiten de onderzoekers voor een verruiming van het huidige kansspelcriterium in de Wet op de kansspelen om de handhaving te vereenvoudigen. Tenslotte signaleren de onderzoekers dat de opkomst van grootschalige commerciële bingo's in strijd is met de geest van de Wet op de kansspelen, soms ook met de letter. Zij pleiten voor hetzij een aanscherping van de wet teneinde het kleinschalige karakter van bingo's te handhaven, dan wel het bestaan van grootschalige bingo's te erkennen en onder een vergunningenstelsel te brengen, zoals dat geldt voor casinospelen.
volgende >>